وزن مغز انسان در دوره شیرخوارگی ۳۵۰ گرم و در دوره رشد کامل ۱۴۵۰ گرم می‌شود.
نوزاد با تعدادی رفلکس متولد می‌شود که لازمه تبای او است.
بچه ها به پدر خود نیز مانند مادر وابستگی نشان می‌دهند اما نوع وابستگی متفاوت است.
معمولاً مادر طفل شیرخوار را به منظور مراقبت نگاه می‌دارد و پدر برای بازی.
کودک غالباً در صورت امکان انتخاب بسوی مادر می‌رود ولی در غیاب او برای کسب آرامش به پدر رو می کند.
ترس از افراد بیگانه در کودکان ابتدا در حدود هفته ۲۶ زندگی شروع می‌شود اما تا ۳۲ هفتگی کامل نمی‌شود (اضطراب بیگانه).
اضطراب جدایی که بین ۱۰-۱۶ ماهنگی ظاهر می‌شود یعنی جدایی از کسی که کودک به او وابسته است.
کودک شیرخوار در صحنه نمایش زندگی، بازیگری مهم است که سیر بازی را تعیین می‌کند.
رفتار طفل شیرخوار کنترل کننده رفتار مادر است. بچه عصبانی، بی نظم و تحریک پذیر حوصله مادر را سرمیبرد. اغلب ٪۴۰ کودکان، آسان و ٪۱۰ دشوار و ٪۵۰ ترکیبی از دو نوع می‌باشند.
کودکان آسان یا آرام، برنامه غذا خوردن، دفع و خوابیدن منظم دارند، انعطاف پذیر هستند و موقع گریه به آسانی آرام می‌شوند.
کودکان دشوار، بدخواب هستند، وقت غذا خوردنشان مشخص نیست و آرام کردن آنها مشکل است، خیلی زود و با صدای بلند گریه می‌کنند.
تربیت کودک دشوار مشکل بوده و بار سنگینی به دوش والدین است. در آینده دچار اختلالات هیجانی می‌شود.
والدین کودکان دشوار بتدریج احساس بی کفایتی می‌کنند.
کمال مطلوب این است که حاملگی قبلاً طرحریزی شده و در مورد فاصله سنی بین فرزندان نیز بین زن و شوهر توافق صورت بگیرد.
تعداد مطلوب کودک در یک خانواده ۲ فرزند است.
در حدود ٪۱۰ آبستنی ها برای زن ها ناخواسته است و ٪۲۰ موارد نیز هرچند حاملگی ناخواسته نیست، معهذا در زمان نامناسبی روی می‌دهد.
ثابت شده است که احتمال بروز اختلال رفتاری در کودکان خانواده های پراولاد بیشتر است.
فرزند اول خانواده از نظر تحصیلی به فکر موفقیت است. والدین نیز به بچه اول بیشتر می پردازند و بیشتر محبت و سعی خود را در تربیت وی صرف می‌کنند.
فرزندان دوم و سوم از امتیاز تجربیات قبلی والدین برخوردار هستند.
تولد فرزندی تازه، نه تنها بر والدین، بلکه بر کودکان دیگر خانواده نیز تأثیر می‌گذارد.
تولد فرزند دوم گاهی موجب تنفر اولی از وی می‌شود و علائمی نظیر شب ادراری و مکیدن انگشت و بهانه جویی در وی بوجود می‌آید.
فرزند اول معمولاً موفقترین کودک خانواده بوده و رفتار آمرانه تری دارد. فرزند وسط کمترین توجه را در خانه بدست می‌أورد و این کمبود را با ایجاد رابطه قوی با دوستان و همسالان جبران می‌کند. فرزند آخر توجهی بیش از حد بدست آورده و لوس می‌شود.
رفلکس‌های طبیعی نوزاد: رفلکس دست به دهان، رفلکس چنگ زدن، رفلکس مکیدن، رفلکس مو...
نوزاد تا ۴ هفتگی بطور طبیعی و مستقل لبخند می‌زند، نسبت به صورت، چشم‌ها و صدای مادر حساس می‌شود و چهره بی تفاوت دارد، متوجه اشیاء می‌شود.
در یک ماهگی برای چند لحظه سرود را راست نگه می‌دارد، به مادر لبخند می‌زند و به صحبت‌ها واکنش نشان می‌دهد، دست‌ها را مشت می‌کند.
در ۴ ماهگی سر را متعادل نگاه می‌دارد، در حال دمرو روی ساعد خود تکیه می‌کند، سر را در وضعیت ۹۰ درجه بالا نگاه می‌دارد، با چشم اشیاء را دنبال می‌کند، به همه لبخند می‌زند، موقعیت های ناآشنا را درک می‌کند.
در ۶ ماهگی، روی دست‌ها به جلو خم می‌شود، محکم می نشیند، در حالت ایستاده روی پاها فعالانه جهش می‌کند، دست‌ها را برای گرفتن اسباب بازی دراز، پا را به دهان می برد، عکس خود را در آئینه لمس می‌کند، شروع صدا و حرکات مادر می‌کند، دندان در می‌أید.
در ۹ ماهگی، به تنهایی می نشیند، سینه خیز می‌رود، خود را برای ایستادن بلند می‌کند، با انگشت سبابه اشاره می‌کند، با دور شدن از ما در اضطراب جدایی ظاهر می‌شود، بطری شیر خود را نگاه می‌دارد، بیسکویت را به تنهایی می‌خورد.
در ۱۲ ماهگی، وقتی یک دستش را بگیرند راه می‌رود، چند لحظه به تنهایی می ایستد، اشیای تازه را جستجو می‌کند، برای لباس پوشیدن همکاری می‌کند.
در ۱۵ ماهگی، راه می‌رود، از پله بالا می‌رود، خواسته هایش را با اشاره یا صدا طلب می‌کند.
در ۱۸ ماهگی، راه رفتن وی هماهنگ است، بندرت می افتد، توپ را پرتاپ می‌کند، اگر یک دستش را بگیرند از پله بالا می‌رود، با سه یا جهار مکعب برج درست می‌کند، قسمتی از غذایش را می‌خورد و مقداری را می‌ریزد، اسباب بازی ها را ردیف می‌کند، اسباب بازی خاصی را با خود حل می‌کند.
در ۲ سالگی، بدون افتادن بخوبی می دود، به توپ بزرگ لگد می‌زند، به تنهایی از پله بالا و پایین می‌رود، حرکات ظریف افزایش می یابد، رفتار تازه یاد می‌گیرد، از ۶ یا ۷ مکعب برج می‌سازد، مکعب‌ها را شبیه قطار دنبال هم می چیند، لباس ساده را تن می‌کند، با اسم به خودش اشاره می‌کند، به مادر نه می‌گوید، اضطراب جدایی شروع به کاهش می‌کند، محبت و اعتراض را ابراز می‌کند، در کنار دیگران بازی می‌کند ولی با آنها نمی آمیزد.
در ۳ سالگی، سه چرخ سوار می‌شود، از پله پایین می پرد، موقع بالا رفتن از پله ها، پاها را متناوباً عوض می‌کند، از ۹ یا ۱۰ مکعب برج می سازد، دایره و صلیب را کپی می‌کند، کنش خود را می پوشه، دکمه ها را باز می‌کند، بخوبی غذا می‌خورد، نوبت را درک می‌کند.
در ۴ سالگی، از پله ها با قدم های واد پایین می آید، حدود ۱۰ ثانیه روی یک پا می ایستد، چهار رقم را تکرار می‌کند، دندان‌هایش را مسواک می‌زند، با دیگران بازی می‌کند.
در ۵ سالگی، اسفنگتر را بوبی کنترل می‌کند، حرکات ظریف افزایش می یابد، مربع را کپی می‌کند، انسانی قابل تشخیص با سر، تند و دست و پا نقاشی می‌کند، ۱۰ شیئی را بدرستی می‌شمارد، خودش لباس پوشیده یا در می آورد، چند حرف را می نویسد.
در ۶ سالگی دوچرخه سواری می‌کند، نام خود را می نویسد، مثلث را کپی می‌کند و بند کفش را می بندد، دندان‌های شیری شروع به ریزش می‌کند.
در ۳ سالگی کودک نسبت به جنسیت خود کنجکاو می‌شود و هویت جنسی پیدا می‌کند و بازی ها متناسب با جنسیت انجام می‌شود. حدود ۲۰ دندان در می آورند.
در سال‌های پیش از مدرسه بتدریج واقعیت را از خیال تشخیص می‌دهد.
ارزیابی قوای ذهنی کودک
در هر مقطع سنی فاکتورهایی برای بررسی قوای ذهنی وجود دارد.
سن ۱ سال: بهترین سن برای بررسی تأخیر رشد در سه ماهگی است که بایستی سه علامت در کودک دیده شود:
الف: نگه داشتن گردن روی تنه
ب: خنده عاطفی یا اجتماعی (قبل از آن کودک خنده رفلکسی دارد)
ج: تعقیب شیئی متحرک یا نور
در ۷ ماهگی نشست و دندان درآوردن، قابل بررسی است. در اواخر یکسالگی دو پدیده مهم روی می‌دهد، اول بیان اولین کلمات (با بعضی) و دوم راه رفتن.
سن ۲ سال: (با رشد و نمو کودک میلینزاسیون ایجاد تکامل.... و در دمانس میلینزاسیون بوجود می‌آید).
-بکار بردن کلمات جمع در صحبت کودک
-گفتن جملات ۲ یا ۳ کلمه ای
-شناختن اعضای بدن خود (حداقل سه عضو برابر سوال پرسیده شود)
-نحوه بازکردن شکلات در بچه ۲ ساله نرمال براحتی انجام می‌شود.
-بایستی بتواند در جهت معکوس قدم بزند.
-پرتاب کردن یک توپ
-باید بتواند سه مکعب را روی هم قرار دهد.
-کندن کت یا کاپشن بدون کمک
سن ۲/۵ سالگی: شناخت حداقل ۶ عضو بدن در برابر سوال شما نشان بدهد.
-تکرار حداقل ۲ عدد یک رقمی
-باید بتواند به توپ لگد بزند
-بایستی بتواند خودش، لیوان آب بخورد
-دست خود را با حوله خشک بکند
باید بتواند حداقل ۵ مکعب را روی هم بگذارد.
سن ۳ سالگی:
-روانی تکلم اگر وجود نداشته باشد M. R مطرح می‌شود.
-بایستی براحتی با درمانگر ارتباط برقرار کند
-شناخت جنسیت
-گفتن نام خود
از سن سه سالگی می‌توان از قلم و کاغذ برای ارزیابی استفاده کرد.
فرم گرفتن قلم در دست مهم است، در سه ماهگی بایستی بتواند مانند بالغین قلم بدست بگیرد.
-بایستی در سه سالگی بتواند یک دایره را کپی کند.
-بایستی بتواند یک خط افقی را رسم کند.
-بایستی بتواند کت خود را بپوشد.
سن ۳/۵ سالگی: در این سن فاکتور اندازه بایستی ارزیابی شود مثل بزرگی و کوچکی (خط بزرگتری بکش)
-گفتن نام و فامیل
-اجرای دستوراتی که مشتق بر دو دست است.
-بایستی بتواند یک + رسم کند.
بایستی بتواند یک آدمک رسم کند.
-جدایی از مادر در این سن بایستی به سادگی انجام شود.
-بستن دکمه های کت
-رنگ‌ها را می‌توان بررسی کرد. در این سن بایستی تمایز رنگ را درک کند.
سن ۴ سالگی:
-در این سن بایستی شباهت ها را بشناسد (شناخت آنالوژی)
-به او می‌گویم یخجال سرد است و بخاری...
-شمردن انگشتان دست
-بایستی بتواند خطوط مورب را کپس کند
-بایستی بتواند انگشت شست را روش انگشتان دیگر به توالی قرار دهد
-بایستی بتواند روی یک... لی لی کند
-بایستی دکمه لباس‌ها را ببندد.
سن ۴/۵ سالگی:
اجرای دستورانی که مشتمل برسد دستور است (یکبار گفته می‌شود)
در این سن آنالژی‌های سخت تر را انجام می‌دهد.
پدر یک مرد است و مادر یک...
بایستی بتواند یک مربع را ترسیم کند (۴ زاویه قائمه باشند)
تمایز بینایی مربوط به این سن می‌باشد.
تمام لباس‌های خود را بپوشد بغیر از بستن بند کفش
آدمک کشیده شده بایستی شامل سر، دست و پا و علائمی بصورت اجزای صورت.
سن ۵ سالگی: از پول بعنوان ابزاری برای بررسی استفاده می‌شود.
بایستی سکه ها را بشناسد
بایستی سن خود را برحسب سال بگوید.
(عقب افتاده ها سن عقلی خود را بیان می‌کنند)
بوجود آمدن سوپرایگو
(ego در یکسالگی بوجود می‌آید)
بررسی قراردادهای اجتماعی و ایجاد آن در کودک بیماری conduct disorder از این سن به بعد بررسی می‌شود. بایستی یک مثلث را کپی کند.
آدمک ترسیم شده بایستی شامل سر و تنه و دست و پا باشد.
سن ۶ سالگی:
شناخت ۸ رنگ اصلی مربوط به این سن است.
اجزاء پول را بایستی بشناسد (یک تومان چند ریال است).
مفاهیم اصلی را بایستی بشناسد، مثلاً فرق اصلی بین شیشه و آهن.
بایستی بتواند دو شکل را با هم مماس بکشد.
بایستی بتواند با طناب باز کند.
راه رفتن بصورت چسباندن پاشنه و پنجه یا بطرف عقب.
تصویر کپی شده آمده بایستی کامل باشد.
بایستی اعضا بدن مناسب داشته باشد.
سن ۷ سالگی:
Problem solving مربوط به این سن می‌باشد.
حل مسأله ساده ریاضی بصورت شفاهی.
بایستی چپ و راست را تشخیص دهد، مثلا می‌گوییم دست راست را روی گوش چپ بگذار.
بایستی بتواند یک لوزی و یا یک صلیب تو خالی را بکشد.
در آدمک ترسیم شده بایستی عنصر لباس را در آن ببینیم مثل گذاشتن چند دگمه روی لباس.
پایان مقاله