خشم، یک واکنش هیجانی و احساسی است که نسبت به یک موقعیت یا یک فرد، که موجب نرسیدن به یک هدف خواسته یاآرزو شده است، ایجاد می‌گردد و در بیشتر موارد به یک تهدید بیرونی مرتبط می باشد.
مراحل احساس سه جزء کلی دارد:
- حالت شناختی، که مربوط به نمونه فکر کردن است
- حالت فیزیکی، که مربوط به واکنش هیجانی است
- حالت ذهنی که مربوط به تصورات مزد می‌شود.
گاهی خشم موجب تغیرات جسمی، مثل گرفتگی، انقباض بعضی از اعضای بدن از قبیل کمر و پشت، یا کاهش اشتها، کاهش توجه سردرد، بی اخلاقی و پرخاشگری می‌گردد.
در اغلب موارد خشم نسبت به اشخاص خصوصا نزدیکان است که موجب شده اند که ما به خواسته های خود نرسیم و به نوعی سد راه موفقیت ما شده اند.
گاهی به وسیله خشم، اقتدار و یا استقلال خود را به دیگران ثابت کنیم.
بعضی اوقات نیز به وسیله خشم، قصد تخلیه انرژی و یا انتقام گرفتن دارشرمندگی و پناه و یا احساسیم.
واکنش‌های انسان نسبت به خشم خود عبارتند از: احساس تحریک پذیری، عصبانیت، احساس آرامش و پیروزی
واکنش دیگران نسبت به خشم اطرافیان: بی تفاوتی، دفاع، عذر خواهی، پشیمانی، عصبانیت، انکار مسئولیت، طرد کردن و یا سکوت.
روش‌های مدیریت هیجانات:
- آموزش، استفاده از روش‌های آرام سازی یا ریلاکسیشن مثل تنفس عمیق و شل کردن عضلات، در این روش عضلات رها می‌شوند و کنترل پریدنمان بیشتر می‌شود.
- تجزیه و تحلیل موقعیت در یک شرایط آرام
- تصویر سازی ذهنی که در آن و در هنگام آرامش صحنه های تهدید کننده را بر اساس میزان شدت اظطراب از کمترین مقدار، درجه بندی می‌کنیم.
- آموزش قاطعیت و جرات آموزی، با آگاهی از حقوق شخصی و اینکه چگونه بدون تجاوز به حقوق دیگران و بدون رفتار پرخاشگرانه، به زندگی ادامه دهیم
قاطعیت یعنی دفاع از حقوق خود و بیان افکار و احساسات خود به شیوه مستقیم، صادقانه و مناسب
افراد با جرئت برای خود و دیگران احترام قائلند.
- بیان احساسات خود و مطلع ساختن دیگران از احساسی که نسبت به اعمال آنها دارند. از متهم کردن دیگران و جملاتی از قبیل"شما بی ملاحظه و بی پروا هستید"اجتناب کنید.
همه کسی، مهارتی مهم برای تقویتی روابطی صمیمانه است. بایستی نیازهای دیگران را درک کنیم و بپذیریم، در این صورت آنها بیشتر مایل به پذیرفتن خواسته هایی، خواهند بود.
خشم، بعنوان یک علامت در اغلب اختالات روانپزشکی از قبیل، اضطراب، افسردگی، وسواس اختلال شخصیت مرزی، اختلال شخصیت چند اجتماعی، اسکترو فرنیا و اختلال هذیانی وجود دارد.
معلول‌های فیزیکی خشم شامل، تند شدن جریان فلبها، افزایش فشار خون ومیزان آدرنالین در خون است.
روش‌های کنترل خشم:
- ورزش کردن فعالیت جسمی کمک می‌کند، عصبانیت، طول مدت کوتاه تری پیدا می‌کند وتوان جسمی فرد را برای مقابله با آن بیشتر شود.
- نوشتن کلماتی که قصدبیان آنرا موقع عصبانیت داریم، کمک می‌کند که آنها را به کار نبریم.
- تفکر: در مراحل شدید عصبانیت، بهتر است از مواجه با فردی که از دست اوعصبانی هستیم، دور شویم و دقایقی فکر کنیم
- عدم بروز خشم: بیرون ریختن خشم و عصبانیت، می‌تواند موجب بروز مشکلات بیشتر شود و روابط بین افراد را بدتر می‌کند.
- صحبت کردن: در مورد چیزی که ما را عصبانی کرده، به آرامی توضیح دهیم ولی قبلا، آنچه طرف مقابلمان می‌گوید هم، گوش کنیم
- استفاده از مهارت حل مشکل که جزو مهارت‌های دهگانه زندگی است، استفاده نماییم
- پذیرش موفقیت: گاهی باید به جای عصبانی شدن، وضعیت کنونی را پذیرفت و با آن سازگاری پیدا کرد.
- افزایش موجب افزایش هورمون استرس و عصبانیت در بدن می‌شود که فرد موجب افزایش فشار خون می‌گردد و روش‌های بیان خشم:
- پرخاش کردن
- خود خوری کردن
- نفرین کردن
- مقصر پیدا کردن و سرزنش دیگران
- غیبت و بد گویی کردن
- تخریب وسایل و دارایی دیگران
- تحقیرو تمسخر دیگران
- توهین و اهانت به دیگران
- حسادت
- اقدام به خود زنی
پایان مقاله